Bouwsteen 1: Faciliteer gemotiveerde aiossen bij het opzetten van doelmatigheidsprojecten

Het overgrote deel van de aiossen gaf aan dat intrinsieke motivatie en verwondering voor hen de voornaamste redenen waren om een doelmatigheidsproject te starten. Om deze gemotiveerde aiossen optimaal aan hun projecten te laten werken, is er een voldoende projectmatige ondersteuning nodig.

Plan projecturen in. Waarschijnlijk de meest genoemde barrière in het doen van doelmatigheidsprojecten is het weinig hebben van tijd. De enige uitzondering hierop waren aiossen die hun projecten in een PhD-vorm deden. Een typische werkdag voor artsen (in opleiding) is er één van hoge werkdruk, veel verantwoordelijkheid en frequente onderbrekingen. Het is hierdoor lastig om ook nog doelmatigheidsprojecten uit te voeren. Veel aiossen gaven een aanzienlijk deel van hun vrije tijd op aan het project, omdat ze het leuk vonden om te doen, maar geven aan dat hier wel een limiet aan zit. Essentieel is het daarom om binnen de normale werktijden projecturen voor de aiossen in te plannen. Zo kunnen ze op gestructureerde wijze aan hun project werken zonder interrupties. Dat is nu nagenoeg onmogelijk, zeker wanneer aiossen in de kliniek staan. Om tijd te reserveren (lees: kopen) zijn financiële hulpmiddelen nodig, zie hiervoor bouwsteen 2 van deze pijler.

Deel de verantwoordelijkheid in het project. In veel van de projecten die zijn geëvalueerd lag de verantwoordelijkheid voor de uitvoering voornamelijk bij de aiossen. Met name voor de wat ingewikkelde projecten misten aiossen een persoon die hun op weg kon helpen (in bijvoorbeeld het zoeken van de juiste personen). Een opleider beschreef dat de verantwoordelijkheid moet liggen bij zowel een aios als iemand van de vaste staf. Al is het maar voor de continuïteit van het project (gezien de doorlooptijd van aiossen). We hebben veel voorbeelden gezien van projecten die stranden of zeer moeizaam verlopen, omdat een aios uiteindelijk naar een ander ziekenhuis vertrekt. Bovendien helpt de status van een betrokken projectbegeleider in het overtuigen en vinden van andere partijen in het netwerk. Tenslotte kan er zo aandacht besteed worden aan het monitoren van de voortgang. Er kunnen doelen worden opgesteld met behulp van deadlines.

Tussen 2016 en 2018 heeft het Athena Instituut het Bewustzijnsproject geëvalueerd. Op deze website vind je de onderzoeksresultaten van die evaluatie. Uit deze evaluatie zijn vier doelmatigheidspijlers ontwikkeld die een bijdrage leveren aan het structureel inbedden van doelmatigheid op de leer-en werkvloer binnen de Nederlandse zorg.

doelmatigheidspijlers